Opiekunowie koła:

dr inż. Sylwia Hajdasz
dr hab. inż. Paweł Szcześniak, prof. UZ
dr Beata Zięba

12 maja 2026 roku członkowie Studenckiego Koła Naukowego SEP, działającego przy Uniwersytecie Zielonogórskim, wzięli udział w niezwykle wartościowej wycieczce edukacyjnej. Celem wizyty był Główny Punkt Zasilający (GPZ) przy ul. Braniborskiej, należący do spółki ENEA Operator. Dla przyszłych inżynierów była to doskonała okazja, aby z bliska przyjrzeć się kluczowej infrastrukturze odpowiadającej za bezpieczeństwo energetyczne regionu.

Bezpieczeństwo i teoria w praktyce

Z racji specyfiki obiektu, spotkanie rozpoczęło się od rygorystycznego szkolenia BHP. Tuż po nim specjaliści z ENEA Operator wprowadzili studentów w tematykę funkcjonowania stacji, tłumacząc jej strategiczną rolę w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym.

Następnie uczestnicy udali się na plac stacyjny, gdzie mogli w praktyce zweryfikować wiedzę zebraną na wykładach. Przyszli energetycy z bliska zapoznali się z aparaturą pierwotną, w tym m.in. z:

• elementami linii wysokiego napięcia (WN 110 kV) oraz średniego napięcia (SN 15 kV),
• potężnymi transformatorami mocy obniżającymi napięcie,
• transformatorami uziemiającymi i układami kompensacji mocy biernej,
• wymogami dotyczącymi bieżącej konserwacji i eksploatacji tych urządzeń.

Serce stacji – nastawnia i telemechanika

Kolejnym i dla wielu najbardziej fascynującym punktem programu była wizyta w budynku nastawni, który stanowi swoiste centrum dowodzenia obiektem. Przestrzeń ta została funkcjonalnie podzielona na kluczowe strefy.

1. Układ zasilania gwarantowanego – wyposażony w baterie akumulatorów i systemy podtrzymania, niezbędne do zasilania awaryjnego aparatury stacyjnej w przypadku zaniku napięcia zewnątrznego (tzw. black-outu).
2. Szafy telemechaniki i łączności (SCADA) – to tutaj skupia się zdalny nadzór nad GPZ. Prowadzący dokładnie omówili proces zbierania i przesyłania setek sygnałów pomiarowych, statusowych i alarmowych. Studenci dowiedzieli się, jak zaawansowana telemechanika pozwala dyspozytorom w czasie rzeczywistym monitorować parametry sieci oraz zdalnie sterować łącznikami, bez konieczności fizycznej obecności załogi na stacji.
3. Pomieszczenie EAZ (Elektroenergetycznej Automatyki Zabezpieczeniowej) – pełne zaawansowanych przekaźników i sterowników, których zadaniem jest błyskawiczne odłączenie zasilania w ułamkach sekund w przypadku wykrycia zwarć lub innych uszkodzeń sieci.
4. Rozdzielnia wnętrzowa SN – z rzędem pól odpływowych, z których energia elektryczna dystrybuowana jest już bezpośrednio do konkretnych dzielnic i rejonów miasta.
5. Komora kablowa – przestrzeń techniczna służąca do bezpiecznego wyprowadzenia grubych ciągów kablowych z transformatorów wprost do szaf dystrybucyjnych.

Wiedza ekspertów

Wizyta studyjna zakończyła się merytorycznym panelem dyskusyjnym. Doświadczeni pracownicy ENEA Operator z entuzjazmem dzielili się anegdotami z pracy w terenie, tłumaczyli zawiłości systemów zdalnego sterowania oraz wyczerpująco odpowiadali na dziesiątki pytań zadawanych przez ciekawych zawodu studentów.